19
Sh, G
2658 New Articles

TE TJERA

 

Nga Leonard Zissi

 

Më 1 gusht të këtij viti u mbushen plot 80 vjet nga vdekja e poetit tonë të madh Ndre Mjeda. Për të janë botuar shumë shkrime, por më i rëndësishmi është vepra në disa vëllime kushtuar atij e studiuesit të nderuar Mentor Quku. Kur në vitin 2005, ai po përgatiste për botim vëllimin e parë kushtuar rinisë së poetit, m’u drejtua me kërkesën për ta ndihmuar në gjetjen e dokumenteve të qëndrimit të Ndre Mjedës për studime në Krakov në vitet 1891-1893, sepse i mungonin ato. Me gjithë përçapjet që bëra në këtë drejtim, nga historianë polakë mora si përgjigje disa të dhëna të përgjithshme për Ndre Mjedën që i kishin siguruar nga arkivat që kishin shfrytëzuar. Ndërmjet të tjerave, në to thuhej se rezultatet në mësime të Ndre Mjedës kanë qenë të mira dhe se në përfundim të vitit të dytë ai ndërpreu studimet dhe u largua nga Polonia, pa ditur arsyet.

Ndre Mjeda ishte një prift katolik jezuit dhe për studime në Krakov nuk u nis nga Shqipëria, por nga Venecia. Më 27 mars 1880 ai kish hyrë në Shoqatën e Jezuitëve të Provincës së Venecias dhe në vitin 1891, së bashku me një grup jezuitësh të rinj nga kjo provincë, shkoi për studime për Teologji Dogmatike në Kolegjin Jezuit të Krakovit.

Duke përfituar nga bashkëpunimi që kam me Arkivin e Shoqatës Jezuite të Provincës Jugore të Polonisë me qendër në Krakov, në sajë të të cilit u bë e mundur që përktheva dhe botova tri vepra të priftit jezuit polak Marçin Çerminjski kushtuar Shqipërisë, Dalmacisë dhe Malit të Zi si dhe Bosnjë e Hercegovinës, shkruar prej tij në shekullin XIX, iu drejtova këtij arkivi me kërkesën për të kërkuar në se në të kishte dokumente për qëndrimin e Ndre Mjedës në Krakov në vitet 1891-1893. Përgjigjja erdhi pozitive dhe arkivi më dërgoi faksimilet e 8 dokumenteve që lidheshin edhe me qëndrimin e Ndre Mjedës në Krakov në këtë periudhë. Për këtë ndihmesë duhet t’i jemi mirënjohës dhe ta falënderojmë përzemërsisht Atin Bogusllav Steçek, ish-drejtorin e këtij arkivi dhe sot administrator (Povincial) i Urdhrit të Jezuitëve për Shoqatën e Pavarur Jezuite të Rajonit të Rusisë ku, përveç Rusisë, bëjnë pjesë edhe Kirgizia, Ukraina dhe Bjellorusia, i cili iu përkushtua seriozisht kësaj çështjeje dhe zbuloi e na dërgoi këto dokumente.

Në shekullin XIX shteti polak nuk figuronte në hartën e Europës. Ai ishte copëtuar në tri pjesë: pjesa perëndimore ishte nën pushtimin e Prusisë, ajo lindore në pushtimin e Rusisë cariste, ndërsa pjesa jugore, ku përfshihej edhe Krakovi, quhej Galici dhe ishte nën pushtimin e Perandorisë Austro-Hungareze. Është kjo arsyeja që Katalogët e Shoqatës Jezuite, faksimilet e të cilave iu bashkëngjiten këtij artikulli, emërtohen në latinisht: “Catalogus Provinciae Galicianae Societatis Jesu”.

Ky dokumentacion përbëhet nga tri pjesë.

Në pjesën e parë është Regjistri i Katalogut i Shoqatës së Jezuitëve të Krakovit, arkivi i së cilës është themeluar në vitin 1820. Ai është shkruar në gjuhën latinisht, ku Ndre Mjeda, në vitet 1891 dhe 1892 është regjistruar në numrin rendor 38 me emrin Andreas Mieda. Rubrikat e regjistrit përmbajnë datën e lindjes së Ndre Mjedës, e cila është shkruar gabim si 19 nëntor 1886, kur dihet se Mjeda ka lindur më 20 nëntor 1866. Ky gabim është njohur edhe nga vetë arkivi i mësipërm. Përveç kësaj, në rubrikat e mëpasshme, janë shënuar data 27 mars 1880, ajo e pranimit të Mjedës në Shoqatën e Jezuitëve të Provincës së Venecias, ajo e regjistrimit të tij si student në vitet shkollore 1891 dhe 1892 dhe, në rubrikën e fundit figuron shënimi në latinisht: “Dim=dimissus” që tregon se ai u largua nga Urdhri Jezuit i Venecias. Faksimilet e këtij dokumenti paraqiten në figurat 1 dhe 2.

Në pjesën e dytë paraqitet lista e studentëve të vitit të parë, të dytë, të tretë dhe të katërt që studionin në këtë kolegj. Në regjistrin e vitit 1892, Andreas Mieda figuron i pari në listën e studentëve të vitit të parë të studimeve, ndërsa në regjistrin e vitit 1893, ai figuron i regjistruar i dyti në grupin e studentëve të vitit të dytë. Faksimilet e këtyre dokumenteve paraqiten në figurat nr. 3, 4, 5 dhe 6.

  

Në pjesën e tretë të dokumenteve paraqiten lëndët që ka dhënë provime Mjeda, emrat e profesorëve si dhe notat që ai ka marrë në këto provime.

Ati jezuit Stanisllav Çieshlak, Doktor i habilituar, Prof. Ing. në Katedrën e Historisë të Kulturës Kristiane në Institutin e Kulturës të Akademisë Ignatiane të Krakovit, ka përgatitur një studim të plotë kushtuar grupit të studentëve jezuitë të Venecias që shkuan në Krakov në vitet 1891-1893, ku bënte pjesë edhe Ndre Mjeda, i cili do të botohet në revistat polake në shtator të këtij viti. Gjithashtu, ai është duke përgatitur edhe një studim me titull “NDRE MJEDA NË KRAKOV” dhejemi në kontakt me të, që këto dy studime, bashkë me dokumentet e përmendura më sipër, të bashkohen dhe të botohen në një broshurë të vetme me titull NDRE MJEDA NË KRAKOV”.

E bukura e Tinka Kurtit nuk është vetëm në portretin e saj, në rolet që spikatën aq shumë në kinematografinë shqiptare.

 

Kole Idromeno ka vulosur artin dhe arkitekturen ne Shkoder, duke bere qe ky qytet te merrte pamje perendimore dhe ti largohej vite larg mjerimit te kohes.

 

Ne pervjetorin e lindjes se tij, famullitari i Shkodres Dom Artur Jaku ka nje dedikim te vecante per artistin multidimensional

Në "Jerusalemin" shqiptar, në Shkodër, 157 vite më parë lindi 'mesia' e artit realist, një përsosje e ngjyrave të realitetit që nuk ishin parë e as ndjerë më herët, një rrugëtim i ri me një vizion elegant arti, që flet nën mantelin e veshjeve kombëtare, përqafon doktrinat nën rrudhat e personazheve, filozofon me artin e punës, katekizon me simbolika.

 

Sot në ditën e lindjes së Kol Idromenos, të gjitha rrugët të çojnë tek madhështia e artit të tij, tek soditja e muzikalitetit të heshtjes, që persosmërisht përkryhet në të!

Nga Jack Folla

 

Vesi i te qenit jo i lumtur! 

 

Çfare na ben te zgjohemi ne mengjes te zemeruar dhe dembel?

 Pse dalim nga shtepia me trupin plot inat?

 

Cinik dhe te zhgenjyer ne sillemi e risillemi si kafshe te terbuara te mbajtura ne kafaz.

 

Mjeket thone qe duhet te sillemi ndryshe, por atehere pse vazhdojme keshtu?

 

A e keni menduar ndonjehere se mund te jeni ju vete autoret e palumturise  tuaj? Besoj se po.

 

Atehere te bejme nje para.

 

Amund te jete qe palumturia te jete kthyer ne nje ves, thuajse thuajse te kendshem , nje ves komod!

 Secili prej nesh te pakten 5 minuta ne jeten e tij e ka provuar etjen e eger te lumturise.

 

Por a jeni te sigurte se do deshironit me te vertete ta provonit serisht?

 

E verteta eshte se lumturia te tmerron, dicka e tille si nje film horror.

 

Kur e sheh se kaloi ai minute lumturie, rreshket ne ankth si nje ashensor me litaret e keputur.

 

 Dhemb po te rrezohesh nga lartesite e lumturise ne krahet e mediokritetit.

 

Me mire pa shumë ndryshime, pa shumë surpriza, të armatosur deri në dhëmbë kundër te pararashikueshmes qe na servir jeta.

E ne fakt , jeta vete nuk troket me ne porten tende, ditet jane te gjitha njesoj dhe asnje person te jashtezkonshem nuk doe e pranoje ne nje takim..

 

E megjithate ti e di mire se vetem e papritura e ketyre takimeve rastesore mund te te pasuroje, ne te kundert sdo arrisht asnjehere te thyesh zinxhiret e tu.

 

 Por ti nuk e ben, ke frike, nje frike te maar nga idea se do vuash.

 

Kjo eshte sindroma e vëllait të engjëjve të rënë.

 

Ke ndertuar nje kafaz me duart e tua e madje te pelqen, mos e moho, perndryshe hekurat e kafazit do i thyeje.

 

 Pse cfare duhet te bej thua ti.

 

"Te rrezikoj jeten per nje dite lumturi"?!.

 

Epo ndoshta duhet ta besh, mund te jete vetem nje dite, nje muaj , nje vit , por mos e mbaj valixhen gati, plaget e hapura dhe veshet e ngritur per grindje.

 

 Ne fakt eshte kjo qe ti do, te turfullosh qe ne mengjes, te kesh konfuz gjate gjithe dites dhe te te shpikesh shkaqe per mjerimin tend.

 

Mediokriteti është e drejta juaj, , ta kemi te qarte , por kërkimi i lumturisë, detyra juaj.

 Nëse vertet deshiron te jetosh.

 Nëse do te jesh  njeri!

 

 

 

© eetimes.al 

Si pjesë e programit të këtij viti, gjatë edicionit të 16-të të Dokufest u parashikua dhe bashkëpunimi me Muzeun Kombëtar të Fotografisë në Shkodër.

Cilat ishin institucionet që funksiononin gjatë periudhës së Kanunit të Lekë Dukagjinit?

Advertisement

TE TJERA

Faqja në internet e kompanisë ajrore Asiana Airlines në Seul, të hënën pësoi një sulm kibernetik.

Sipas kompanisë, vandalët kibernetike sulmuar serverin e saj të internetit në orën 4:35 paradite, duke botuar një mesazh urryes ndaj shqiptarëve.

“Më vjen keq, Asiana Airlines, por bota ka nevojë për të kuptuar krimin kundër njerëzimit, të kryer nga derrat shqiptarë që ka prekur Serbinë”, lexohet në mesazh.

Më tej në mesazhi e shkruar  shkruhej se zemërimi vjen pasi bota nuk po jeton në paqe.

“Lufta është e kotë, unë gjithmonë dua të shoh një botë plot paqe dhe dashuri, por kur shoh tmerr të tillë si ajo që ka ndodhur në Serbi, pranoj se është e pamundur për të mbajtur botën në paqe, dhe për pasojë zemërimi vjen.”

Incidenti ndodhi në mëngjesin e të hënës dhe bllokoi hyrjen e konsumatorëve në faqen e internetit të kompanisë. Rezervimet dhe disa shërbime të tjera të tjera dolën jashtë përdorimit.

“Hakerimi nuk sulmoi drejtpërdrejtë kompaninë tonë, por supozohet të jetë bërë me qëllimin për të fituar vëmendjen e njerëzve në lidhje me çështjen serbe,” tha një zëdhënës i Asiana Airlines në një deklaratë.

Faqja tregonte një mesazh dhe imazhe grafike të monumentit “NEWBORN”, një skulpturë tipografike e ndërtuar në vitin 2008, kur Kosova shpalli pavarësinë nga Serbia. Një tjetër imazh grafik kishte në krye dy njerëz maskuar dhe disa armë.

Projektligji më i ri që pritet të miratohet të martën e ardhshme në parlamentin turk propozon që përdhunuesit të falen nëse vendosin të martohen me viktimën e tyre. Të falen përdhunuesit nëse martohen me viktimat e tyre. Është ky propozimi shokues në Turqi nga partia e presidentit Erdogan, dhe që ka shkaktuar revoltën e opinionit publik.

Projektligji më i ri që pritet të miratohet të martën e ardhshme në parlamentin turk propozon që përdhunuesit të falen nëse vendosin të martohen me viktimën e tyre. Të falen përdhunuesit nëse martohen me viktimat e tyre. Është ky propozimi shokues në Turqi nga partia e presidentit Erdogan, dhe që ka shkaktuar revoltën e opinionit publik.

Projektligji më i ri që pritet të miratohet të martën e ardhshme në parlamentin turk propozon që përdhunuesit të falen nëse vendosin të martohen me viktimën e tyre. Të falen përdhunuesit nëse martohen me viktimat e tyre. Është ky propozimi shokues në Turqi nga partia e presidentit Erdogan, dhe që ka shkaktuar revoltën e opinionit publik.

Projektligji më i ri që pritet të miratohet të martën e ardhshme në parlamentin turk propozon që përdhunuesit të falen nëse vendosin të martohen me viktimën e tyre. Të falen përdhunuesit nëse martohen me viktimat e tyre. Është ky propozimi shokues në Turqi nga partia e presidentit Erdogan, dhe që ka shkaktuar revoltën e opinionit publik.

Projektligji më i ri që pritet të miratohet të martën e ardhshme në parlamentin turk propozon që përdhunuesit të falen nëse vendosin të martohen me viktimën e tyre. Të falen përdhunuesit nëse martohen me viktimat e tyre. Është ky propozimi shokues në Turqi nga partia e presidentit Erdogan, dhe që ka shkaktuar revoltën e opinionit publik.

Advertisement